استانداردهای اجرایی تاسیسات الکتریکی (برقی)

استانداردهای اجرایی تاسیسات الکتریکی (برقی) در ساختمانهای مسکونی 

دستوراالعمل الکتریکال پروژه ها

• کلیه ضوابط مربوط به اجزاء تاسیسات الکتریکی در نشریه 1-110 و 2-110 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور آورده شده است.
• عملیات برقی پروژه ها، پس از اجرا گچ و خاک دیوارها و دریافت خط تراز.0.0طبقات از بخش ابنیه توسط پیمانکار ذیصلاح برقی شروع می گردد.
• ارتفاع نصب کلیدها، پریزهای برق، تلفن و تلویزیون در قسمتهای مختلف، در نقشه ملاحظات فنی مربوط به تاسیسات الکتریکی آمده است که در بیشتر قسمتها ارتفاع پریزها از کف تمام شده 30 سانتی متر و کلیدها از کف تمام شده 110 سانتی متر می باشد( می توان پریزها را در ارتفاع 40 سانتی و کلیدها را در ارتفاع 120 سانتی نیز نصب نمود). لازم است پیمانکار برق خط تراز برقی را براساس کف تمام شده هر طبقه روی دیوار علامت گذاری نماید.
• کلیه شیارهای مربوط به لوله های برق بایستی توسط دستگاه های مخصوص شیارزنی توسط پیمانکار برق انجام شود و استفاده از قلم و چکش جهت ایجاد شیار مجاز نمی باشد. کلیه شیارها بایستی بصورت عمودی روی دیوار زده شود و اجرای شیار افقی روی دیوار ممنوع است.
• قوطی های برق پلاستیکی به ابعاد 7*7 سانتی متر با عمق حداقل 4 سانتی متر از مارک های لگراند،شاهپوری، اکبری مورد تایید می باشد. لازم به ذکر است در صورتی که قرار باشد از کادر یک تکه جهت کلیدها و پریزهای کنار هم استفاده شود( کلید و پریز نوع خارجی استفاده شود) بایستی از قوطی های مخصوص پیشنهای فروشنده کلید و پریز استفاده شود.
• لوله های برق از نوع پی وی سی نسوز و از مارک های سه ستاره سمنان، نسوز سمنان، پی وی سی قم و به وزن تقریبی حداقل 900 گرم جهت هر شاخه 6 متری مورد تاییدمی بشد. منظور از نسوز بودن این است که اگر از روی شعله آتش دور نماییم بلافاصله خاموش شودو به سوختن ادامه ندهد. لوله های پلی آمید موجود در بازار که به رنگ طوسی روشن می باشند به علت توسعه حریق از یک نقطه ای که حریق صورت گرفته به نقاط دیگر مورد تایید نمی باشد.
• استفاده از قوطی گالوانیزه 7*7 سانتی متر و لوله های فولادی بجای قوطی پلاستیکی و لوله های پی وی سی مناسب تر است لیکن به علت گرانی آن، معمولاً در پروژه های مسکونی استفاده نمی شود.
• در صورتی که سقف کاذب در کلیه قسمتهای پروژه وجود داشته باشد می توان ارتباط افقی بین تجهیزات برقی را در داخل سقف کاذب (بجای اجرا در کف طبقه) انجام داد که این امر سبب کاهش ضخامت کفسازی، حذف وابستگی بین عملیات برقی و کف سازی ابنیه و کاهش آسیب پذیری لوله های برق میشود. لیکن به علت طولانی شدن مسیر حرکت لوله های برق، میزان مصرف لوله وسیم و کابل تلفن و آنتن زیادتر می شود.
• به منظور کاهش پرت لوله های پی وی سی، لازم است پیمانکار برق روی قطعات یک، دو و سه متری خم مناسب اجرا نماید و از زانو آماده به علت مشکلات اجرایی استفاده نکند. کلیه خم های مورد نیاز در کارگاه و توسط یک استادکار ماهر انجام شود تا از کاهش سطح مقطع لوله در محل خم، جلوگیری شود. استفاده از کابل افشان در داخل لوله و گرم نمودن لوله در اطراف محل خم شدن الزامی می باشد. در محل اتصال لوله ها از چسب مناسب پی وی سی استفاده گردد و استفاده از لنت برق جهت تحکیم اتصال دو لوله مورد تایید نمی باشد.
• در صورت اجرای لوله های پی وی سی در کف طبقه، لازم است پس از تکمیل مسیرهای لوله کشی، ماهیچه مناسب روی لوله ها کشیده شود تا از شکستگی لوله های اجرا شده جلوگیری شود.
• پیمانکار برق موظف است قبل از اجرای لوله کشی، در صورت مشاهده هر گونه اشکال، مراتب را به مهندس برق اطلاع دهد و ضمناً در صورتی که تعداد لوله های داخل قوطی پریزهای برق از دو عدد و تعداد لوله های برق داخل قوطی کلیدها از سه عدد بیشترباشد مراتب را به مهندس کارگاه اطلاع دهد تا اصلاحات لازم صورت گیرد.
• عمده لوله های پی وی سی مورد استفاده در پروژه ها، سایز 5/13-pg می باشد که قطر خارجی لوله حدود 2 سانتی متر است. بدیهی است سایز لوله کابل برق ورودی واحدها مطابق نقشه های برقی 31- pgو یا … میباشد.(براساس سطح مقطع کابل)
• لبه بیرونی قوطی های پلاستیکی برق با سطح گچ و خاک اجرا شده یکی گردد تا در زمان نصب تجهیزات در داخل قوطی ها درگیری مناسب صورت گیرد. در سرویس ها و آشپزخانه ها در صورتی که عمق کاشی تا دیوار اصلی حدود 4 سانتی متر باشد لازم است که لوله و قوطی بصورت روکار روی دیوار کار شود تا پس از اجرای کاشی کاری، لبه قوطی با سطح کاشی کاری یکی شود. استفاده از لوله خرطومی نسوز در صورت تایید ناظر برق بلامانع است.
• به منظور جلوگیری از ورود نخاله ساختمانی به داخل لوله های برق اجرای شده ( در حالت اجرای لوله در کف طبقه)، لازم است تمهیدات مقتضی جهت بستن لوله ها در داخل قوطی ها به عمل آید.
• شروع عملیات سیم کشی، کابل کشی تلفن، آنتن، درب باز کن و سایر موارد، پس از تکمیل نازک کاری پروژه می باشد. سیستم روشنایی، پریز برق، برق رسانی به فن کوئل ها، کولر آبی و اگزاست فن ها و … با در نظرگرفتن یک رشته سیم جهت اتصال به سیستم ارت پروژه کار شود. سایز سیم در سیستم روشنایی 5/1 میلیمتر مربع و پریزهای برق فن کوئل 5/2 میلیمتر مربع می باشد. سیم های برق از نوع NYAF افشان و از مارکهای خراسان (افشارنژاد)، همدان، یزد و … و کابل های تلفن و درب بازکن از نوعY JY(st) نوع هوایی از مارکهای کرمان، مازندران و خاور موردتایید می باشد. کابل های آنتن وماهواره از نوع 4/5 C-2V و مارک کرمان خریداری گردد. کابل های برق از نوع افشان(NYAF) در داخل لوله و نوع خشک (NYY) در داخل خاک و از مارکهای خراسان (افشارنژاد)، همدان، یزد، متال و ……. بلامانع است.
• تابلو مینیاتوری هر واحداز نوع پلاستیکی توکار مارک لگراند شایلون و نوع فلزی توکار مارک پنج تاش یا البرز قابل استفاده می باشد. تک فاز یا سه فاز بودن این تابلوها با مراجعه به نقشه های برقی مشخص می گردد. در زمان خرید جعبه ها به ظرفیت جعبه(تعداد مینیاتوری قابل نصب در آن) و دارا بودن چراغ سیگنال توجه شود.
• در صورت وجود امنیت کافی در کارگاه، تجهیزات مربوط به کلیدها و پریزها قبل از نقاشی و رویه کلید و پریزها پس از نقاشی نصب می گردد. اتصال سیم ها به کلید و پریز بدون سرسیم ( و یا قلع اندود نمودن سرسیم ها) مجاز نمی باشد. استفاده از لنت برق در داخل قوطی های برق مجاز نمی باشد.
• قبل از اجرای کابل سیستم درب باز کن و کابل سیستم آنتن و ماهواره مرکزی، هماهنگی لازم با فروشندگان درب بازکن و آنتن مرکزی به عمل آید ( بهتر است از قبل از اجرای لوله کشی سیستمهای فوق این هماهنگی صورت گیرد). ضمناً در صورت وجود سیستم دوربین مدار بسته در پروژه، لازم است مشابه دو سیستم فوق اقدام گردد.
• در صورت نیاز به استفاده از تجهیزات سیستم هوشمند ساختمان، لازم است قبل از اجرای لوله کشی مربوط به سیستم روشنایی و لوله کشی مربوط به برق رسانی به فن کوئل ها و پرده های برقی، هماهنگی لازم با ناظر برق و یا شرکت فروشنده تجهیزات بعمل آید.
• قبل از ساخت تابلوهای برق قسمت مشاعات، لازم است تعداد فیدرهای روشنایی، پریز برق، فن کوئل و … و همچنین قدرت تجهیزات مکانیکی همانند اگزاست فن ها، تجهیزات داخل موتورخانه و آسانسورها کنترل و سپس به همراه مشخصات فنی مربوط به ساخت تابلوهای برق به تابلوساز ذیصلاح ابلاغ گردد. بدیهی است ارائه نقشه چیدمان به همراه ابعاد تابلوها، قبل از ساخت تابلو توسط تابلوساز الزامی است.
• قبل از ساخت تابلوهای کنتوری، هماهنگی لازم با اداره برق منطقه درخصوص نقشه دیاگرام تک خطی تابلوکنتوری بعمل آید و سپس از طریق شرکتهای تابلوسازی مورد تایید اداره برق، اقدامات مقتضی صورت گیرد. درخصوص محل نصب تابلو کنتوری نیز نیاز به هماهنگی می باشد.
• اتصال فیدرهای مختلف به ترمینال تابلوی برق با سرسیم یا کابل شو سایز مناسب صورت گیرد.
• مطابق ضوابط سازمان آتش نشانی، اجرای لوله و سیم مربوط به سیستم اعلام حریق جهت ساختمانهای بلند مرتبه( شش طبقه روی همکف و یا بیشتر از آن) الزامی می باشد و جهت ساختمانهایی با طبقات کمتر حالت اختیاری دارد (بنا به نظر بهره بردار پروژه). درخصوص ساختمانهای بلند مرتبه به دستورالعمل ارائه شده از طرف سازمان آتش نشانی که در زمان صدور جواز ساخت صادر میشود توجه شود. ضمناً  طرح سیستم اعلام حریق قبل از اجرای لوله کشی بایستی به تایید سازمان آتش نشانی برسد.
• درخصوص سایز حلقه چراغ های سیلندری لازم است قبل از نصب حلقه، چراغ سیلندری مورد نظر بهره بردار، انتخاب گردد و سپس حلقه چراغ مورد نظر جهت اجرا به پیمانکار مربوطه ابلاغ گردد.
• اجرای حداقل یک حلقه چاه ارت با عمق مناسب و با مقاومت دو اهم الزامی است. بدیهی است در صورت عدم دسترسی به شرایط فوق لازم است یک حلقه چاه ارت دیگر با فاصله حداقل 6 متر از چاه اول اجراء گردد و توسط سیم لخت مسی با سایز حداقل m² 70 به هم متصل گردند.
• تست کلیه مدارات برقی اعم از روشنایی، پریز، فن کوئل و … با تست لامپ و مولتی متر انجام می شود و پیشنهاد می گردد بارگیری کامل از پروژه به مدت 24 ساعت مداوم صورت گیرد ( در صورت دریافت برق دائم پروژه).

در صورت امکان دسترسی به ناظر برق پیشنهاد می گردد و قبل از شروع هر سیستم برقی برای مثال شروع عملیات لوله کشی، شروع عملیات سیم کشی و شروع عملیات نصب کلید و پریز جلسه ای در کارگاه با حضور سرپرست کارگاه و ناظر برق و پیمانکار تشکیل می گردد.