کمیسیون ماده هفت که بر اساس ماده ۷ قانون شهرداریها تشکیل میشود، در هر منطقه شهرداری به ریاست شهردار یا نماینده او تشکیل جلسه میدهد و اعضای آن شامل نمایندگان شورای اسلامی شهر، اداره ثبت اسناد، و اتحادیههای مرتبط مانند جامعه مهندسین ساختمان میباشند. وظیفه اصلی این کمیسیون، بررسی تخلفات ساختمانی از جمله ساخت و ساز بدون پروانه، افزایش مساحت یا طبقات بیش از مجوز، تغییر کاربری غیرمجاز، و انحراف از ضوابط شهرسازی است. فرآیند رسیدگی به این شکل است که پس از گزارش مأموران شهرداری یا شکایت همسایگان، پرونده متخلف به کمیسیون ارجاع شده و با دعوت از مالک یا سازنده، جلسه رسیدگی برگزار میگردد. در این جلسه، مستندات و مدارک مورد بررسی قرار گرفته و در صورت احراز تخلف، رأی به جریمه نقدی، اخذ مابهالتفاوت عوارض، یا در موارد حاد حتی دستور تخریب یا قلعوقمص صادر میشود. آرای صادره از سوی کمیسیون ماده هفت برای شهرداری لازمالاجرا بوده و متخلف میتواند ظرف مدت معین به کمیسیون تجدیدنظر (که در سطح استان تشکیل میشود) یا دیوان عدالت اداری اعتراض نماید.